De zon als energiebron.
Er is een energiebron die reeds sedert het ontstaan van de aarde beschikbaar is, en dat nog geruime tijd zal blijven, ze is duurzaam, betrouwbaar en quasi onuitputtelijk, we noemen haar gemakshalve Zon.
Ook bij ons, waar ze vaak afwezig lijkt kunnen we haar gebruiken om ons te voorzien van een deel van onze energiebehoeften. Dit kan door middel van zonnepanelen, de zogenaamde PV-installaties en door zonneboilers.
In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht heeft men immers niet steeds een wolkenloze atmosfeer vandoen om zonlicht om te zetten in warmte en elektriciteit. Het diffuus licht is, afhankelijk van de omstandigheden, verantwoordelijk voor 10 % - 100 % van de omgezette energie (zie tabel).
Het maximaal vermogen dat bij ons kan worden opgewekt bedraagt 1.000 kW/m2 jaar.
1) Zonneboilers
Zonneboilers zetten de kracht van het zonlicht om in warmte, deze warmte wordt dan gebruikt om het sanitair water te verwarmen. Er ook een deel van de woning worden verwarmd. Vooralsnog is het niet echt mogelijk om deze installaties te laten voorzien in alle energie die we thuis verbruiken, maar door de voortdurende technologische ontwikkelingen gaat het rendement wel steeds de hoogte in.
Hoe werkt nu zo’n zonneboiler juist ?
De installatie bestaat uit een zonnecollector, een leidingensysteem, een voorraadvat, een regeling en een naverwarming.
De zonnecollector verzamelt het invallende zonlicht en zet dit om in warmte. Door de collector stroomt een vloeistof die opwarmt onder invloed van het zonlicht. Deze vloeistof circuleert tussen de collector en het voorraadvat in de leidingen. In het voorraadvat wordt de warmte van de vloeistof in de leidingen afgegeven aan het water in het vat. De afgekoelde vloeistof vloeit vervolgens weer naar de collector.
Het voorraadvat houdt de warmte bij tot het moment dat er warm water nodig is (bv. voor een douche). Het water kan, bij voldoende zonlicht gemakkelijk opwarmen tot +60°C, ruim voldoende dus. Zodra de temperatuur van de collectorvloeistof hoger is dan deze in het voorraadvat wordt er door de regeling een pomp in werking gesteld die de vloeistof zal doen circuleren zodat de warmte naar het voorraadvat wordt getransporteerd.
Op momenten dat de zon niet voldoende warmte kan genereren zorgt de naverwarming er voor dat de gewenste watertemperatuur toch bereikt wordt. Deze naverwarming kan elektrisch zijn of worden opgewekt door een doorstroomapparaat op of een CV-ketel.
Het hart van het systeem, de collector rendeert het best indien hij zo veel mogelijk zonlicht opvangt. Dit hoeft niet noodzakelijk strikt zuidgericht te zijn, een oriëntatie tussen zuidoost en zuidwest is voldoende met een hellingshoek tussen de 20 ° en 60 °.
Een installatie die dient voor sanitair warm water kan worden gerealiseerd door het plaatsen van een collector van 4m2 met een voorraadvat van 200 – 300 liter. Voor een gezin van vier personen levert dit dan ruim de helft van de benodigde energie.
Wil men ook een deel van de woning verwarmen met dit systeem, dan heeft men een collector van ongeveer 15 m2 nodig, met een voorraadvat van 500 – 1000 liter. Hiermee kan dan voorzien worden in 20% van de energiebehoefte voor verwarming.
Het prijskaartje van dit systeem zijn uiteraard afhankelijk van het systeem dat men juist kiest, hierover kan je dus best contact opnemen met een erkend installateur.
Wie meer informatie wil over de systemen en mogelijkheden, subsidies, ... kan terecht op de milieudienst of bij de duurzaamheidsambtenaar voor de brochures
- Zonneboilers; warm water met de zon
- Warmte uit zonlicht
- Elektriciteit uit zonlicht
- www.energiesparen.be
Met dank aan Geert Kinsabil van bvba Elektro Kinsabel Geert voor zijn deskundig advies,
Vlaams Ministerie van Leefmilieu, Natuur en Energie en ODE Vlaanderen voor het aangeleverde materiaal,
Energiemeester Erik Nayaert,
En de vaste medewerksters uiteraard.
(binnen enkele dagen volgt deel 2: zonnepanelen en PV-installaties)
